کاربرد آمار

 آمار چیست؟

آمار رشته وسیعی از ریاضی است که راههای جمع آوری، خلاصه سازی و نتیجه گیری از داده‌ها را مطالعه می‌کند. این علم برای طیف وسیعی از علوم دانشگاهی از فیزیک و علوم اجتماعی گرفته تا انسان‌شناسی و همچنین تجارت، حکومت داری و صنعت کاربرد دارد.

آمار علم و عمل توسعه دانش انسانی از طریق استفاده از داده‌های تجربی است. آمار بر نظریه‌ی آمار مبتنی است که شاخه‌ای از ریاضیات کاربردی است. در نظریه‌ی آمار، اتفاقات تصادفی و عدم قطعیت توسط نظریه احتمال مدل می‌شوند.

علم آمار:

علم آمار، خود مبتنی است بر نظریه آمار که شاخه‌ای از ریاضیات کاربردی به حساب می‌آید. در نظریهٔ آمار، اتفاقات تصادفی و عدم قطعیت توسط نظریهٔ احتمالات مدل‌سازی می‌شوند. در این علم، مطالعه و قضاوت معقول در بارهٔ موضوع‌های گوناگون، بر مبنای یک جمع انجام می‌شود و قضاوت در مورد یک فرد خاص، اصلاً مطرح نیست.

آمار علم و عمل توسعه دانش انسانی از طریق استفاده از داده‌های تجربی است. آمار بر نظریه‌ی آمار مبتنی است که شاخه‌ای از ریاضیات کاربردی است. در نظریه‌ی آمار، اتفاقات تصادفی و عدم قطعیت توسط نظریه احتمال مدل می‌شوند. عمل آماری، شامل برنامه‌ریزی، جمع‌بندی، و تفسیر مشاهدات غیر قطعی است. از آنجا که هدف آمار این است که از داده‌های موجود «بهترین» اطلاعات را تولید کند، بعضی مؤلفین آمار را شاخه‌ای از نظریه‌ی تصمیم‌گیری به شمار می‌آورند.

تاریخچه :

سرآغاز اولیه آمار را باید در شمارش های آماری حوالی آغاز قرن اول میلادی یافت. اما ،تنها در قرن هجدهم بود که این علم ، با به کار رفتن در توصیف جنبه هایی که شرایط یک وضعیت را مشخص میکردند ، به عنوان رشته ای علمی و مستقل شروع به مطرح شدن کرد.
مفهوم از کلمه لاتینی ،به معنی شرط ، استخراج شده است. مدت های مدید ، این علم ، محدود به کار در این حوزه بود ، و تنها در دهه های اخیر از این انحصاری جدا شدو ، و به کمک نظریه احتمال ،شروع به بررسی روش های تحلیل داده های آماری و اثبات فرض های آماری کرد.
روش های این آمار ریاضی با آشکار کردن قوانین جدید ، به ابزاری موثر در علوم طبیعی و تکنولوژی تبدیل شد.

جامعه و نمونه :

جامعه یک بررسی آماری دارای مشاهده ها یا آزمایش هایی تحت شرایطی یکسان ، به عنوان عنصرهای خود است. هر یک از این عنصرها را میتوان نسبت به مشخصه های متفاوتی بررسی کرد ، که می توانند به عنوان متغیرهای تصادفی XوY …. در نظر گرفته شوند.
اگر مشخصه تحت بررسی X ، دارای تابع توزیع F در جامعه مربوط باشد ، آنگاه گفته می شود که جامعه مورد بحث دارای توزیع F نسبت به مشخصه X است. در بررسی های آماری همواره زیر مجموعه ای متناهی از عناصر جامعه مورد تحقیق قرار می گیرد.این زیر مجموعه به نمونه موسوم است ، و n، تعداد عناصر موجود در آن ، اندازه نمونه نامیده می شود.

مثال :
اگر وزن پسر بچه های ده ساله متغیر تصادفی x باشد ، در این صورت تمام پسر بچه های به این سن یک جامعه تشکیل می دهند . اندازه های وزن پسربچه های در شماری از مکان ها یک نمونه می سازند ، و هر پسر بچه عنصری از جامعه مزبور است . وزن مورد بحث مشخصه ای از عنصر های مزبور به شمار می رود ، و سایر مشخصه ها ، به عنوان مثال ، بلندی قد و اندازه سینه اند.

کاربرد علم آمار :

فکر کاربرد و فهم مفاهیم آمارى براى دانشجویان سال اول جامعه‌شناسی، گهگاه ایجاد وحشت مى‌کند. اما به هر روی، کاربرد درست مفاهیم آمارى به فهم متون درسى و مقالات مورد مطالعهٔ دانشجویان، کمک بسیار مى‌کند. این مفاهیم براى آمار جامعه‌شناختى اهمیتى اساسى دارند: میانگین، عددى است که با تقسیم جمع کل موارد به تعداد افراد مورد نظر به‌دست مى‌آید؛ عدد وسط عددى است که در خط توزیع اعداد، وسط قرار مى‌گیرد. عدد غالب که در خط توزیع عددى ما از همه بیشتر تکرار مى‌شود.

مثال:

فرض کنید نمرات امتحانى درس مبانى جامعه‌شناسى ۹ دانشجو از این قرار باشد: ۹۷، ۷۸، ۶۰، ۹۰، ۶۶، ۵۷، ۸۰، ۶۰، ۵۰. نمرهٔ میانگین آنها ۷۱ مى‌شود، بدین ترتیب که تمام نمرات یادشده با هم جمع مى‌شوند و سپس جمع کل آن به عدد ۹ تقسیم مى‌شود. عدد وسط این ارقام ۶۶ مى‌شود، زیرا در وسط خط توزیع نمرات قرار مى‌گیرد. عدد غالب نیز نمرهٔ ۶۰ مى‌شود که بیشتر از هر نمرهٔ دیگرى تکرار شده است.

مفاهیم آمارى اساسى دیگر عبارتند از: ضریب همبستگی. ضریب همبستگى رابطهٔ میان دو یا چند دسته داده را اندازه‌گیرى مى‌کند. اگر رابطهٔ کاملى میان دو پدیده وجود داشته باشد، ضریب همبستگى ۰۰/۱+ و اگر هیچ رابطه‌اى در میان نباشد، ضریب همبستگى ۰۰/۰ و اگر رابطهٔ معکوس برقرار باشد، ضریب همبستگى ۰۰/۱- مى‌شود.

اعتبار، نشان مى‌دهد که داده‌هاى به‌دست آمده تا چه حد شرایط واقعى را منعکس مى‌کنند. براى آنکه یک پژوهش اعتبار داشته باشد، باید شرایط موضوع مورد بررسى را به‌درستى منعکس کنند.

قابلیت اعتماد، به میزان اجماع محققان دربارهٔ یافته‌هاى یک موضوع مورد بررسى اطلاق مى‌شود. قابلیت اعتماد به‌خوبى نشان مى‌دهد که یک بررسى با چه کیفیتى انجام گرفته است.

کاربرد آمار در در سایر علوم

آمار کاربردهای گوناگونی دارد و روزبه‌روز هم بر کاربردهای آن افزوده می‌شود. برخی از علومی که آمار به صورت تخصصی در آنها نقش بازی می‌کند، عبارتند از:

* علوم بیمه: تعیین نرخ‌های مرگ‌ومیر، طراحی طرح‌های بازنشستگی، اندازه‌گیری اثرات برنامه‌های مربوط به کنترل و پیشگیری از مخاطرات، تناسب و توازن منابع و مصارف و یا تعیین نرخ حق بیمه‌های مختلف و غیره.

* حسابداری و تجارت: برآورد حجم خرده‌فروشی، طراحی سیستم‌های کنترل مالی، تولید روش‌های محاسباتی و حسابداری و غیره.

* اقتصاد: اندازه‌گیری و محاسبه شاخص‌های مختلف مانند تورم، حجم تجارت، حجم نیروی کار فعال، نیروی کار بالقوه، استانداردهای زندگی، برآوردهای کوتاه و بلندمدت از شاخص‌های اقتصادی و غیره.

 تهیه کننده: راضیه یوسفی

پسندیدم(۴)نپسندیدم(۰)

1 دیدگاه در “کاربرد آمار

  1. طاهره گفت:

    راضیه جان مطلبت خیلی خوب بود. باعث شد اطلاعات عمومیم بیشتر بشه.
    ممنون.

    پسندیدم(۱)نپسندیدم(۰)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.